تهویه پرسان

فن کویل چیست ( اجزا ، نحوه کار و انواع فن کوئل )

فن کویل یکی از پرکاربردترین و ساده ‌ترین تجهیزات تهویه محسوب می شود. این دستگاه شامل مبدل حرارتی و فن می باشد. از انواع مختلف این دستگاه به منظور تهویه ‌مطبوع مناسب در اغلب محیط های صنعتی، تجاری، اداری و مسکونی استفاده می شود.

فن کویل چیست؟

بهتر است بدانید فن کویل قادر است هوای سرد و گرم را در محیط های تهویه شونده به خوبی تامین نماید. این دستگاه به تنهایی نمی تواند فضای مورد نظر را خنک یا گرم کند، زیرا در فصل زمستان به آب گرم تولید شده در موتورخانه و در تابستان نیز به چیلر نیاز دارد. اگر آب گرم در این سیستم در گردش باشد خروجی دستگاه هوای گرم خواهد بود. همچنین اگر آب سرد داخل کویل ها در جریان باشد هوای خنک خروجی دستگاه خواهد بود. با استفاده از این نوع سیستم به راحتی می توانید درجه حرارت هر فضا را به طور مستقل کنترل نمایید. با انتخاب و استفاده از فن کوئل ها آلودگی بین اتاق ها انتقال پیدا نخواهد کرد. استفاده از فن کویل مزایای بسیاری را برای مصرف کنندگان به دنبال دارد. کاهش هزینه های انرژی یکی از این مزیت های مهم و قابل توجه می باشد، زیرا با استفاده از این نوع سیستم تهویه فضاهای مختلف را می توان به صورت مجزا کنترل کرد.

فن کویل چیست ؟
فن کویل چیست ؟

از دیگر مزیت های مهم این دستگاه کاربردی این است که سیستم لوله کشی آن به فضای کمتری نیاز دارد، به نوعی می توان گفت این سیستم فضای کمی از محیط را اشغال می کند. این دستگاه با سیستم چیلر و یک حرارت مرکزی به بهترین شکل کار می کند. استفاده از سیستم کویل برای مناطقی که تولید گرما صرفا به وسیله صفحات خورشیدی صورت می گیرد بهترین گزینه به شمار می آید، زیرا این سیستم با دمای پایین آب نیز به بهترین شکل گرم می شود. بهتر است بدانید فن کویل از اجزای مختلفی همچون فن، کویل حرارتی، فیلتر، شیر هوا گیری دستی، ترموستات/ کلید سلکتوری، پلنیوم باکس، سینی درین و موتور، دریچه خروجی هوا، پنل بالای بدنه، سیستم کنترل و جعبه تقسیم برق ساخته شده است.

اجزای فن کویل

فن

جنس فن های تعبیه شده در فن کویل ها معمولا از دو نوع فلزی یا غیر فلزی هستند. نوع فلزی از استحکام بالاتری نسبت به نوع غیر فلزی برخوردار می باشند. فن ها در قسمتی به نام هوزینگ قرار دارند. وظیفه اصلی فن در این نوع سیستم گردش هوا می باشد. همچنین فن ها در دو نوع پر فشار و کم فشار تولید و به بازار عرضه می شوند. با توجه به ظرفیت فن کوئل ها اغلب یک تا سه عدد فن در یک دستگاه قرار دارد. همچنین در انواع مختلف فن کوئل ها فن از نوع سانتریفیوژ تولید و به بازار عرضه می شوند.

کویل حرارتی

کویل حرارتی محل عبور سیال در فن کویل می باشد. این قطعه از تعدادی لوله های مسی با فین های آلومینیومی ساخته شده است. بر روی لوله های مسی یکسری پره از نوع بلوفین قرار گرفته که نقش بسیار مهمی در انتقال حرارت و دوام بیشتر قطعه دارند. لازم به ذکر است که میزان ظرفیت برودتی و حرارتی یک کویل با استفاده از یکسری معیارها همچون اندازه و تعداد ردیف لوله‌ ها، تعداد فین بر اینچ پره ها و سطح مقطع کویل سنجیده می شود.
فیلتر: از دیگر اجزای فن کویل فیلتر می باشد که در مسیر ورودی کویل قرار دارد. وظیفه اصلی فیلتر جلوگیری از ورود گرد و غبار به درون سیستم می باشد. فیلترها در دو نوع فلزی و پلاستیکی موجود و قابل عرضه هستند. فیلترهایی را که انتخاب می کنید باید از قابلیت شست و شو برخوردار باشند تا راندمان دستگاه کاهش پیدا نکند.

شیر هوا گیری دستی

وظیفه شیر هوا گیری دستی خارج نمودن هوای درون فن کویل می باشد. وجود این هوا درون سیستم کویل به نوعی مانع از عملکرد سیستم و آسیب رساندن به آن می شود.

ترموستات/ کلید سلکتوری

بهتر است بدانید از کلید سلکتوری در فن کویل های زمینی و از ترموستات در فن کویل های کانالی و سقفی استفاده می گردد. از ترموستات و کلید سلکتوری به منظور خاموش و روشن کردن و کنترل دور فن کویل استفاده می شود.
پلنیوم باکس: به الکترموتور و باکس نگهدارنده فن پلنیوم باکس گفته می شود. پلنیوم باکس از ورود گرد و غبار به درون فضا به بهترین شکل جلوگیری می کند. در واقع این قطعه با هدایت هوای برگشتی از محیط به سمت فیلتر ها مانع از ورود گرد و غبار به محیط خواهد شد. با استفاده از پلنیوم باکس فیلتر ها بر روی فن کویل نصب می شوند.

سینی درین

این قطعه در زیر کویل دستگاه قرار گرفته و آبی را که از تقطیر روی لوله‌ های کویل به وجود می آید به خوبی جمع کرده و آن را به سیستم تخلیه منتقل می کند. جنس سینی درین باید مرغوب بوده و دارای عایق با ضخامت مناسب باشد. در صورتی که این قطعه دارای جنس مرغوب و با کیفیت نباشد به نوعی باعث خرابی و خسارت خواهد شد، زیرا باعث نم پس دادن آب تقطیر شده در محل نصب فن کویل می شود.

موتور

بهتر است بدانید موتور از یک سری بلبرینگ و شفت ساخته شده است. در واقع این قطعه وظیفه انتقال انرژی و توان در فن کویل را به عهده دارد. الکتروموتور به نوعی موجب حرکت کل سیستم و چرخش فن می شود. الکتروموتورها معمولا در دورهای مختلف از سه دور تا حداکثر هشت دور در بازار قابل عرضه هستند. الکتروموتوری را که انتخاب می کنید بهتر است صدای کم و دور بالایی را داشته باشد تا در حین عملکرد صدای تولیدی کل مجموعه زیاد نباشد.

انواع فن کویل چیست؟

یکی از مهمترین مزایای این نوع سیستم تهویه تنوع زیاد آن است که دست مصرف کنندگان و کاربران جهت انتخاب را بسیار باز گذاشته است. در واقع فن کویل ها دارای انواع مختلفی هستند که افراد می توانند متناسب با سلیقه، نوع کاربری و بودجه مالی خود یک مدل مناسب را انتخاب نمایند. در ادامه با انواع این دستگاه ها که شامل فن کوئل خانگی، کانالی، صنعتی، زمینی، کاستی و دیواری هستند به صورت مختصر آشنا خواهیم شد.

انواع فن کوئل
انواع فن کوئل


فن کوئل خانگی: از سیستم های تهویه مطبوعی که در پروژه ها و سازه های مسکونی و ساختمانی بیشترین کاربرد را دارد فن کوئل خانگی است. این مدل ها از قابلیت کارکرد دو منظوره گرمایش و سرمایش برخوردار می باشند. از ویژگی های مهم و قابل توجه این مدل ها می توان به توزیع هوا با نرخ ثابت و متعادل، راندمان و بازدهی و کارایی مطلوب، ابعاد و اندازه مناسب، کیفیت ساخت بالا و طراحی استاندارد اشاره کرد.

فن کویل کانالی

این مدل شباهت بسیاری از نظر ظاهری با مدل سقفی توکار دارد و درون سقف کاذب جای می گیرد. این نوع سیستم ها از فشار استاتیک خارجی بالایی برخوردار هستند. این مدل ها معمولا در راهروهای ساختمان های تجاری و لابی ها قرار داده می شوند، زیرا نسبت به دیگر انواع فن کویل ها صدای بالا و حجم هوای زیادتری دارند. در ضمن از مدل های کانالی در مکان هایی با ارتفاع سقف زیاد استفاده می شود.

فن کویل
فن کویل

فن کویل صنعتی

یکی از ویژگی های بارز فن کویل صنعتی یا یونیت هیتر قدرت پرتاب باد بالای آن است. از این مدل ها بیشتر در سوله های صنعتی و سالن هایی با ارتفاع سقف بلند استفاده می شود. مدل های صنعتی به دلیل ساختار خاصی که دارند به راحتی می توانند هوای گرم و سرد را به تمام نقاط سوله برسانند. این مدل ها معمولا در حالت دیواری و سقفی در سوله یا یک سالن بزرگ نصب می شوند. همچنین با استفاده از لوله کشی به منابع گرم یا سرد بویلر یا چیلر متصل می شوند.

فن کویل زمینی

از دیگر انواع فن کویل ها می توان به مدل زمینی اشاره کرد. این مدل ها از موقعیت نصب زمینی روکار برخوردار بوده و به صورت عمودی بر روی زمین نصب می شوند. دریچه خروجی این مدل معمولا به شکل بالا زن، مورب زن و روبه رو زن طراحی شده اند. مدل های زمینی دارای بیشترین کاربرد در راهروها و سالن های مراکز اداری و مسکونی هستند. این نوع سیستم ها اغلب در مکان هایی که در آنها امکان ایجاد سقف کاذب وجود نداشته باشد دارای بیشترین استفاده و کاربرد می باشند. هزینه نصب این مدل نسبت به دیگر انواع توکار و سقفی کمتر می باشد، اما فضای زیادی از محیط را اشغال می کند. مدل های زمینی معمولا به صورت دهش هوا از قسمت بالایی و مکش پشت یا روبرو عمل می کنند.

فن کویل کاستی

بهتر است بدانید مدل های کاستی خود دارای انواع مختلف کاستی یک طرفه، کاستی دو طرفه و کاستی چهار طرفه هستند. مدل های یک طرفه باد را در یک جهت و مدل های دو طرفه باد را دوجهت پرتاب می کنند. همچنین مدل های چهار طرفه که باید در مرکز سقف محیط تهویه شونده قرار بگیرند باد را در چهار جهت پرتاب خواهند کرد. پنل این مدل سیستم تهویه دارای بورد الکتریکی هوشمند و ریموت کنترل می باشد. همچنین در ساختار مدل های کاستی از یک پمپ ‌درین به منظور ارسال آب تقطیر‌شده به بیرون استفاده شده است.

فن کوئل دیواری

از دیگر مدل های فن کویل که شباهت بسیاری به کولر اسپلیت دارد مدل دیواری می باشد. با این تفاوت که در مدل های دیواری درون لوله ها آب در گردش بوده ولی در کولر اسپلیت مبرد در گردش درون لوله ها است. این مدل ها فضای کمی از محیط را اشغال می کنند.

فن کوئل سقفی توکار

این مدل فن کوئل ها در داخل سقف کاذب قرار داده می شوند. یکی از مزیت های مهم این مدل ها سادگی نصب و انتخاب محل دریچه هوادهی برای مصرف کنندگان می باشد. این نوع فن کوئل ها معمولا زیر سقف کاذب و در بالای درِ ورودی هر فضا نصب می شوند. همچنین در زیر این مدل به منظور تعمیر و نگهداری و دسترسی دریچه بازدید قرار داده شده است.

بهتر است بدانید فن کویل ها از نظر نوع گرمایش و سرمایش دارای دو نوع دو لوله و چهار لوله هستند. در فن کوئل های دو لوله یک لوله رفت و یک لوله برگشت تعبیه شده است. همچنین در مدل های چهار لوله دو لوله به منظور آمدن آب به کویل ها و دو لوله دیگر برای برگشت آب قرار دارد. با استفاده از مدل های چهار لوله به راحتی می توان بخشی از یک محیط را گرم و بخش دیگری را سرد کرد، زیرا این مدل ها قادرند به صورت هم ‌زمان آب سرد و گرم را وارد کویل های خود نمایند. این در حالی است که فن کوئل های دو لوله در یک زمان تنها برای سرمایش یا گرمایش مورد استفاده قرار می گیرند.

نحوه کار فن کویل

نحوه کار فن کویل
نحوه کار فن کویل

همانطور که می دانید فن کویل ها از یک یا چند فن و یک یا چند کویل و یا مبدل حرارتی تشکیل شده اند. در موقعی که فن دستگاه روشن می گردد هوا به سمت داخل کشیده شده و بعد از برخورد با لوله های آب سرد و یا گرم هوا دمیده می شود. طی این فرآیند محیط مورد نظر به خوبی سرد و یا گرم خواهد شد. لازم به ذکر است که آب سرد به وسیله دستگاه چیلر و آب گرم نیز توسط دیگ بخار تامین می گردد. همچنین آب گرم و یا سرد به کمک لوله به فن کویل ها رسیده می شود. در برخی از سیستم ها به جای آب سرد از گاز مبرد نیز استفاده می شود. بهتر است بدانید آب گرم یا سرد تولید شده بویلر یا چیلر برای اینکه به فن کوئل ها هدایت شوند با استفاده از پمپ ها از طریق رایزرها به لوله هایی با قطر کوچکتر فرستاده می شوند. در واقع فن کویل یک نوع جعبه با فن داخلی بوده که هوای داخل فضا را کشیده و بعد از عبور آن بر روی کویل گرم یا سرد دمای هوا را به بهترین شکل تغییر داده و آن را به داخل فضا پخش می کند. برای کارایی بهتر فن کویل لازم است سالی یک بار دستگاه را سرویس کنید. برای این کار باید هر چند وقت یک بار فیلتر دستگاه را به خوبی تمیز کنید تا سیستم خراب نشود و گرد و غبار به درون آن نفوذ نکند.